Esther Severijn MuskensMentale gezondheid begint bij eerlijk voelen
“Ach dat valt toch wel mee”. “Het kan eigenlijk nog veel erger”. Hoor je dat vaak? Je voelt eerlijk wat verdriet, of een andere emotie van binnen, jijzelf of je omgeving wordt daar soort van ongemakkelijk van, en bam, je lacht het weer ‘weg’ als een boer met kiespijn. Toxische positiviteit, af nutteloze affirmaties plakken over oprechte innerlijke pijn, is mijn inziens best gevaarlijk.
Voel je niet schuldig! Absoluut niet. We doen dit bijna allemaal (wel eens). We zijn namelijk gewend om onze gevoelens netjes weg te stoppen. Verdriet, boosheid of angst? We glimlachen eroverheen en zeggen tegen onszelf dat we “sterk” moeten zijn. Maar diep vanbinnen weet je misschien allang dat dit niet werkt. Want elk weggedrukt gevoel zoekt vroeg of laat een uitweg – vaak via stress, vermoeidheid of zelfs fysieke klachten.
De Hongaars-Canadese arts Gabor Maté heeft dit jarenlang onderzocht. Zijn boodschap is helder: onderdrukte emoties zijn geen kleinigheid, maar één van de belangrijkste oorzaken van spanning en ziekte. Zoals hij schrijft: “Authentiek positief zijn stelt ons in staat te weten dat we niets van de waarheid te vrezen hebben.”
Mentale gezondheid begint dus niet bij je dieet of bij meer sporten (ook al is dat natuurlijk wel helpend) – maar bij de moed om te voelen wat er werkelijk in jou leeft.
Emoties zijn richtingaanwijzers
Negatieve gevoelens zijn geen fout in het systeem. Ze zijn boodschappers die je iets vertellen over grenzen, verlangens en onvervulde behoeften. Wanneer je die signalen erkent in plaats van wegdrukt, ontstaat er ruimte voor heling.
Dat betekent niet dat je moet blijven hangen in zwaarte, maar wél dat je eerlijk durft te zijn tegenover jezelf. Vanuit die eerlijkheid ontstaat innerlijke rust. En die rust is de basis voor veerkracht, groei en echte verandering.
Dat betekend nu niet dat je alles maar aan de grote klok moet gaan hangen of van de daken schreeuwen. Nee, begin eens met eerlijk schrijven naar jezelf, in een journal. Stel jezelf de vraag: Wat gaat er werkelijk in mij om. Wat is er vandaag gebeurd. Wat vind ik daar écht van? En hoe reageerde ik daarop? En was dat in lijn met wie ik ben en wat bij mij past? Of was ik weer aan het pleasen?
Het onderbewuste speelt mee
Wat veel mensen niet beseffen: zo’n 95% van wat je denkt, zegt en doet komt voort uit je onderbewuste. Oude patronen en overtuigingen sturen je reacties zonder dat je het doorhebt. Dat verklaart waarom je telkens in dezelfde situaties belandt, ook al wil je iets anders.
Een methode die hier krachtig bij helpt is NEI (Neuro Emotionele Integratie). Met NEI ontdek je welke onbewuste emoties of blokkades jou tegenhouden en hoe je die kunt loslaten. Je hoeft daarbij niet opnieuw al je oude pijn door te leven – je geeft simpelweg ruimte aan wat gezien wil worden, zodat je systeem zich kan resetten.
Naast NEI werk ik ook met een combinatie die ik zelf enorm waardevol vind: mindfulness, diepe veiligheid in je lichaam, en van daaruit zachte hypnotherapie. Mindfulness is voor mij niet “rustig worden”, maar leren aanwezig blijven terwijl er vanbinnen iets beweegt. Eerst bouwen we bedding. Je zenuwstelsel mag merken: hier hoef ik niet te vechten, te vluchten of te verklaren. Pas wanneer jouw systeem zich volkomen veilig genoeg voelt, kunnen we een laag dieper zakken. Zachte hypnotherapie helpt dan om voorbij het denken te gaan en contact te maken met beelden, herinneringen en innerlijke betekenissen die vaak al lang invloed hebben, zonder dat je ze met woorden kunt vangen.
Wat ik hierin zo waardevol vind, is dat we niet “weg” gaan van wat je voelt, maar juist leren aanwezig blijven terwijl je systeem ontspant. Mindfulness is dan geen trucje om rustig te worden, maar een manier om met aandacht bij jezelf te blijven, zonder te duwen, te fixen of alles uit te leggen. Als die basis van veiligheid er is, kan zachte hypnotherapie iets openen wat in een gestrest systeem vaak onder de ruis blijft. Dit is geen tv-hypnose waarin je de controle verliest of dingen gaat doen tegen je wil. Je bent gewoon aanwezig, je hoort alles, je kunt altijd stoppen.
Alleen verschuift je aandacht naar binnen, waardoor je brein uit de hoge “aan-stand” komt en meer richting alfa en theta beweegt, soms zelfs richting dieper herstel (delta) wanneer het lichaam echt zakt. In die toestand wordt het interne volume zachter: minder stress-ruis, minder automatische verdediging, minder hoofd dat er bovenop springt. En precies daardoor kan informatie die al in je leeft — in beelden, gevoelens, lichamelijke signalen, herinneringsflarden — eindelijk omhoog komen.
Niet om iets in jou te forceren of te veranderen, maar om de boodschap van het onbewuste te vangen, helder te krijgen wat er werkelijk gezien wil worden, en dat vervolgens op een rustige manier te integreren in je dagelijks leven. Dat maakt het vaak verrassend effectief: niet omdat het ‘magisch’ is, maar omdat je systeem eindelijk genoeg ruimte krijgt om te laten zien wat het al die tijd al wist. Hiervoor het ik het Kompas Traject ontwikkeld.
Zelfcompassie is zo belangrijk, maar we gaan er vaak aan voorbij
Een rode draad in Maté’s werk is mildheid naar jezelf. Wanneer je je gevoelens erkent zonder jezelf te veroordelen, geef je jezelf toestemming om helemaal mens te zijn. Die zelfcompassie verlaagt stress en opent de deur naar echte transformatie. Binnen de Mindfulness wordt ook veel gewerkt met deze compassie. Het zit uiteraard ook in het Kompas Traject.
Hoe zit het met jou? Wat doe jij voor jezelf? Je kunt je geld uitgeven aan uit eten gaan, nieuwe kleren of spullen die je afleiden van wat er écht speelt. Maar ondertussen blijf je vastzitten in datzelfde patroon, dezelfde vragen, dezelfde leegte. Wat kost het je echt om níét in jezelf te investeren? Durf jij te kiezen voor groei in plaats van comfort?
Het Kompas Traject – waar Science & Soul samenkomen
Wil je niet alleen lezen over deze inzichten, maar ze ook écht gaan toepassen in je leven? Daarvoor heb ik het Kompas Traject ontwikkeld. In het Kompastraject brengen we richting in wat er in jou speelt, zonder dat je verdwaalt in analyse of goede voornemens. We werken in drie sessies: eerst maken we helder welk patroon jou telkens terugtrekt naar oud gedrag en wat je systeem daarmee probeert te beschermen. Daarna zetten we jouw kompas opnieuw af: wat klopt er wél, waar wil je naartoe, en welke keuzes passen bij jouw waarden in plaats van bij je stress. In de derde sessie verankeren we dit in je dagelijks leven, zodat je niet afhankelijk blijft van motivatie, maar een praktische manier hebt om steeds weer terug te keren naar jezelf. Tussen de sessies door werk je met reflectie en oefeningen die je helpen om het niet alleen te begrijpen, maar ook te belichamen. Je rondt het traject af met jouw Kompasafstemming-rapport en jouw Mini Persoonlijk Reset Protocol: een helder, persoonlijk houvast dat je er telkens bij pakt zodra je voelt dat je systeem weer op oud spoor wil schieten.
